Ngành cà phê Việt và “cuộc chơi” của giới thương lái

my-portfolio

Cần thúc đẩy vai trò tích cực của thương lái trong chuỗi ngành hàng cà phê... Hầu hết nông dân trồng cà phê nước ta phải phân phối sản phẩm cho thươ

Gian lận thương mại gia tăng, thép nội càng thêm chật vật
Phát hiện lô thuốc đông dược hàng ngàn lọ không rõ nguồn gốc
Triệu hồi môtô phân khối lớn BMW tại Việt Nam

Cần thúc đẩy vai trò tích cực của thương lái trong chuỗi ngành hàng cà phê…

Hầu hết nông dân trồng cà phê nước ta phải phân phối sản phẩm cho thương lái nên gặp rất nhiều rủi ro do bị ép giá, bị quỵt tiền khi đại lý thu mua tuyên bố vỡ nợ. Không thể phủ nhận vai trò của thương lái, nhưng vấn đề là làm sao thúc đẩy được vai trò tích cực của đối tượng này trong chuỗi ngành hàng cà phê.

“Mặc dù cà phê là cây trồng chủ lực đem lại giá trị kim ngạch xuất khẩu trên dưới 3 tỷ USD mỗi năm, thế nhưng chúng ta chỉ thu được vài % lợi nhuận, còn lại nước ngoài hưởng hết”. Đây là nhận định của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Quốc Doanh.

Bên cạnh lý do do cà phê của Việt Nam chủ yếu xuất khẩu thô, mật độ sản phẩm chế biến thấp, còn là vì mối liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất, chế biến vẫn lỏng lẻo, chưa thực sự gắn kết thành chuỗi.

Ông Nguyễn Viết Vinh, Tổng thư ký Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam (Vicofa) nhận định: “94,5% người nông dân tham dự vào chuỗi cà phê, nhưng 1 ha của họ được 3-5 tấn thì phân phối lượng đây có giá trị tăng thêm không đáng kể, nhưng thương lái, trung gian được thu lợi rất cao. Mua phân phối cà phê qua thương lái có rất nhiều rủi ro về chất lượng. Vấn đề này đã được 1 số doanh nghiệp trong hiệp hội họp bàn nhiều, nhưng 1 số doanh nghiệp lớn đều bảo: không làm thế nào để thoát ra khỏi thương lái, trung gian, 1 số đại lý được”.

Theo Vicofa, hiện cả nước có dao động 150 doanh nghiệp xuất khẩu cà phê, cùng hơn 3.000 đại lý tham dự thu mua cà phê. Năng lực quản trị của 1 số doanh nghiệp chế biến, kinh doanh và xuất khẩu cà phê còn chưa chuyên nghiệp, vì vậy 1 số doanh nghiệp kinh doanh chế biến cà phê không đủ khả năng để thu mua cà phê trực tiếp ở vườn hộ của nông dân.

Có tới 90% số 1 số doanh nghiệp trong nước và 100% số 1 số doanh nghiệp FDI thu mua cà phê nhân thông qua thương lái và đại lý thu mua để xuất khẩu, bởi thế chất lượng cà phê xuất khẩu chưa cao.

Nhắc tới ngành hàng cà phê, người ta đa số chỉ nghĩ tới người nông dân trồng cà phê, doanh nghiệp thu mua, xuất khẩu và nhà chế biến. Nhưng còn 1 tầng lớp rất quan trọng lại chưa được phân tách vai trò của mình, đây là các thương nhân, thương lái “cấp làng xã”.

Theo 1 tìm hiểu của Tổ chức Sáng kiến thương mại bền vững (IDH), thì hiện chỉ có 10% lượng cà phê nông dân sản xuất ra được phân phối trực tiếp cho 1 số doanh nghiệp lớn; 90% lượng cà phê còn lại được thu gom bởi 1 số thương lái trung gian.

Khác có nhiều cùng đồng trồng cà phê trên địa cầu như Brazil hay Ethopia, ngành hàng cà phê Việt Nam có tính nhỏ lẻ, nông dân trồng cà phê có tổng diện tích hẹp và manh mún. Bởi vậy, việc thu mua sản phẩm chẳng thể làm theo diện tích lớn mà phải tùy thuộc vào các thương nhân địa phương.

Hiện nay, do lượng cà phê của người dân tương đối nhiều nên xu hướng chung người trồng cà phê là họ thích phân phối cà phê tươi. Chính vì vậy thương lái là đầu mối quan trọng để nối liền người trồng cà phê có phân khúc. Nếu không có đội ngũ thương nhân thu mua, nông dân sẽ chẳng thể phân phối cà phê 1 1 sốh mau chóng, 1 số doanh nghiệp cà phê lớn cũng không đủ nhân lực và kinh phí đầu tư để thu gom.

Những thương lái là tác nhân trung gian hiệu quả, giúp 1 số doanh nghiệp lớn và nông dân gặp nhau và rất cần phân tách để phát huy vai trò trung gian của thương nhân trong việc phát triển ngành hàng cà phê. Không chỉ giữ vai trò thu mua, nhiều thương nhân cà phê còn cung cấp cả vật tư đầu vào như phân bón, giống cà phê, thuốc bảo vệ thực vật cho nông dân theo hình thức tín chấp trả chậm, giúp nông dân có vốn để chăm sóc cà phê mà không phải tìm tới “tín dụng đen”.

Như vậy là cần phát huy vai trò của thương nhân trong sự phát triển bền vững ngành hàng cà phê Việt chứ không phải phủ nhận. Vấn đề tuy khó nhưng đã manh nha có hướng giải quyết. Ở 1 số địa phương ở Tây Nguyên đã bắt đầu tạo được các mối liên kết doanh nghiệp – thương nhân – nông dân, giúp lối đi của hạt cà phê thuận lợi hơn.

Hiện nhiều doanh nghiệp cà phê lớn như Intimex, Nestlé, Công ty 2.9, Công ty OLAM, Công ty ACOM… đang liên kết có hàng ngàn nông hộ và 1 số đại lý để thu mua theo hợp đồng liên kết.

Trong mô hình liên kết này, nông dân được tổ chức thành 1 số nhóm hộ, tổ hợp tác, hợp tác xã để có đủ năng lực liên kết trực tiếp có 1 số doanh nghiệp cà phê, hạn chế khâu trung gian. Các thương nhân ký hợp đồng có doanh nghiệp cà phê, chịu trách nhiệm giám sát, theo dõi, hỗ trợ và thu mua hạt cà phê của người nông dân theo đúng hợp đồng có doanh nghiệp. Và doanh nghiệp cà phê lớn chắc chắn ký kết hợp đồng có nông dân và đại lý, cung cấp kỹ thuật, kinh phí, chắc chắn đầu ra bền vững cho hạt cà phê.

Đây chính là 1 phương hướng phát triển tốt để giúp hạt cà phê có lại lợi nhuận cao nhất cho người nông dân, thương nhân và doanh nghiệp đồng thời thi công chất lượng bền vững cho hạt cà phê Việt.

Chuyên gia dự báo giá cà phê arabica sẽ tiếp tục tăng trong 1 số tháng cuối năm

Các quý khách đang xem chuyên mục Hang Hoa Nguyen Lieu của C2pleikan.edu.vn trong đây có đầy đủ tin tức về chất liệu xây dựn, năng lượng tài nguyên và nông thủy sản ..

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/tin-tuc-du-an/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0